Ìwádìí kan láìpẹ́ yìí ṣe àgbéyẹ̀wò ipa tí ìtọ́jú atẹ́gùn hyperbaric ní lórí iṣẹ́ ọkàn àwọn ènìyàn tí wọ́n ní COVID gígùn, èyí tí ó tọ́ka sí onírúurú ìṣòro ìlera tí ó ń bá a lọ tàbí tí ó ń ṣẹlẹ̀ lẹ́yìn àkóràn SARS-CoV-2.
Àwọn ìṣòro wọ̀nyí lè ní ìṣiṣẹ́ ọkàn tí kò dára àti ewu àìlera ọkàn àti ẹ̀jẹ̀. Àwọn olùwádìí rí i pé fífa atẹ́gùn mímọ́ tí ó ní ìfúnpọ̀ púpọ̀ sí i lè ran ọkàn lọ́wọ́ láti mú kí ìfàsẹ́yìn ọkàn sunwọ̀n síi fún àwọn aláìsàn COVID gígùn.
Ọ̀jọ̀gbọ́n Marina Leitman láti ilé-ẹ̀kọ́ ìṣègùn Sackler ní Yunifásítì Tel Aviv àti Shamir Medical Center ní Ísírẹ́lì ló darí ìwádìí náà. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n gbé àwọn àwárí náà kalẹ̀ ní ìpàdé kan ní oṣù karùn-ún ọdún 2023 tí European Society of Cardiology gbàlejò, wọn kò tíì ṣe àtúnyẹ̀wò àwọn ẹlẹgbẹ́ wọn.
COVID gígùn àti àníyàn ọkàn
Long COVID, tí a tún ń pè ní post-COVID syndrome, ní ipa lórí nǹkan bí 10-20% àwọn ènìyàn tí wọ́n ti ní COVID-19. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀pọ̀ ènìyàn ló ń gbádùn ara wọn pátápátá láti inú àrùn náà, a lè ṣàyẹ̀wò COVID long COVID nígbà tí àwọn àmì àrùn náà bá ń bá a lọ fún ó kéré tán oṣù mẹ́ta lẹ́yìn tí àwọn àmì àrùn COVID-19 bẹ̀rẹ̀ sí í bẹ̀rẹ̀.
Àwọn àmì àrùn COVID gígùn ní oríṣiríṣi àìsàn, títí bí àìsí èémí, ìṣòro ìmọ̀ (tí a mọ̀ sí ìkùukùu ọpọlọ), ìbànújẹ́ ọkàn, àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìṣòro ọkàn àti ẹ̀jẹ̀. Àwọn ènìyàn tí wọ́n ní COVID gígùn wà nínú ewu kí àrùn ọkàn, àìlera ọkàn, àti àwọn àìsàn míì tó jọra.
Àwọn ènìyàn tí kò ní ìṣòro ọkàn tàbí ewu gíga láti ní àrùn ọkàn tàbí ẹ̀jẹ̀ ti ní àwọn àmì àrùn wọ̀nyí, gẹ́gẹ́ bí ìwádìí kan tí a ṣe ní ọdún 2022 ṣe fi hàn.
Awọn ọna ti iwadi naa
Dókítà Leitman àti àwọn alábàáṣiṣẹpọ̀ rẹ̀ gba àwọn aláìsàn 60 tí wọ́n ní àwọn àmì àrùn COVID-19 fún ìgbà pípẹ́, kódà lẹ́yìn àwọn ọ̀ràn díẹ̀ sí ìwọ̀nba, tí ó pẹ́ fún ó kéré tán oṣù mẹ́ta. Àwọn ènìyàn tí wọ́n wà nílé ìwòsàn àti àwọn tí kò sí nílé ìwòsàn ló wà nínú ẹgbẹ́ náà.
Láti ṣe ìwádìí wọn, àwọn olùwádìí pín àwọn olùkópa sí ẹgbẹ́ méjì: ọ̀kan gba ìtọ́jú atẹ́gùn hyperbaric (HBOT) àti èkejì gba ìlànà àfarawé (sham). A ṣe iṣẹ́ náà láìròtẹ́lẹ̀, pẹ̀lú iye àwọn olùkópa tó dọ́gba ní ẹgbẹ́ kọ̀ọ̀kan. Láàárín ọ̀sẹ̀ mẹ́jọ, olúkúlùkù ṣe ìkọ́ni márùn-ún ní ọ̀sẹ̀ kan.
Ẹgbẹ́ HBOT gba atẹ́gùn 100% ní ìfúnpọ̀ atẹ́gùn méjì fún ìṣẹ́jú 90, pẹ̀lú ìsinmi kúkúrú ní gbogbo ìṣẹ́jú 20. Ní ọwọ́ kejì ẹ̀wẹ̀, ẹgbẹ́ atẹ́gùn náà gba atẹ́gùn 21% ní ìfúnpọ̀ atẹ́gùn 1 fún àkókò kan náà ṣùgbọ́n láìsí ìfúnpọ̀ kankan.
Ni afikun, gbogbo awọn olukopa ṣe ayẹwo echocardiography, idanwo lati ṣe ayẹwo iṣẹ ọkan, ṣaaju akoko HBOT akọkọ ati ọsẹ 1 si 3 lẹhin igba ikẹhin.
Ní ìbẹ̀rẹ̀ ìwádìí náà, 29 nínú àwọn olùkópa 60 ní iye àpapọ̀ gbogbo ayé longitudinal strain (GLS) ti -17.8%. Lára wọn, 16 ni a yàn sí ẹgbẹ́ HBOT, nígbà tí 13 tó kù wà nínú ẹgbẹ́ èké.
Àwọn èsì ìwádìí náà
Lẹ́yìn tí wọ́n ti ṣe ìtọ́jú náà, ẹgbẹ́ ìtọ́jú náà ní ìbísí tó ṣe kedere nínú ìwọ̀n GLS tó wà ní ìpíndọ́gba, tó dé -20.2%. Bákan náà, ẹgbẹ́ náà ní ìbísí nínú ìwọ̀n GLS tó wà ní ìpíndọ́gba, tó dé -19.1%. Síbẹ̀síbẹ̀, ìwọ̀n tó wà tẹ́lẹ̀ nìkan ló fi ìyàtọ̀ tó ṣe pàtàkì hàn ní ìfiwéra pẹ̀lú ìwọ̀n àkọ́kọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀ ìwádìí náà.
Dókítà Leitman ṣe àkíyèsí pé ó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó ìdajì àwọn aláìsàn COVID gígùn ní ìṣòro iṣẹ́ ọkàn ní ìbẹ̀rẹ̀ ìwádìí náà, gẹ́gẹ́ bí GLS ti fihàn. Síbẹ̀síbẹ̀, gbogbo àwọn tí ó kópa nínú ìwádìí náà fi ìpín ìjáde ẹ̀jẹ̀ tí ó péye hàn, èyí tí ó jẹ́ ìwọ̀n ìwọ́n tí a lò láti ṣe àyẹ̀wò ìfàsẹ́yìn ọkàn àti agbára ìsinmi nígbà tí ẹ̀jẹ̀ bá ń jáde.
Dókítà Leitman parí èrò sí pé ìpín ìyọkúrò ẹ̀jẹ̀ nìkan kò ní ìfaradà tó láti dá àwọn aláìsàn COVID tó ti pẹ́ tí wọ́n lè ní iṣẹ́ ọkàn tí kò ṣiṣẹ́ dáadáa mọ̀.
Lilo itọju atẹgun le ni awọn anfani ti o pọju.
Gẹ́gẹ́ bí Dókítà Morgan ti sọ, àwọn àwárí ìwádìí náà fihàn pé ìtẹ̀síwájú rere wà pẹ̀lú ìtọ́jú atẹ́gùn hyperbaric.
Sibẹsibẹ, o gbani nimọran lati ṣọra, o sọ pe itọju atẹgun hyperbaric kii ṣe itọju ti gbogbo eniyan gba ati pe o nilo iwadii afikun. Ni afikun, awọn ifiyesi wa nipa ilosoke ti o ṣeeṣe ninu arrhythmias ti o da lori awọn iwadii kan.
Dókítà Leitman àti àwọn alábàáṣiṣẹ́pọ̀ rẹ̀ parí èrò sí pé ìtọ́jú atẹ́gùn hyperbaric lè ṣe àǹfààní fún àwọn aláìsàn tí wọ́n ní COVID gígùn. Ó dábàá pé ìwádìí púpọ̀ sí i ṣe pàtàkì láti mọ àwọn aláìsàn tí yóò jàǹfààní jùlọ, ṣùgbọ́n ó lè ṣe àǹfààní fún gbogbo àwọn aláìsàn gígùn COVID láti ṣe àyẹ̀wò ìpele gígùn gbogbo àgbáyé kí wọ́n sì ronú nípa ìtọ́jú atẹ́gùn hyperbaric tí iṣẹ́ ọkàn wọn bá bàjẹ́.
Dókítà Leitman tún sọ pé àwọn ìwádìí síwájú sí i lè fúnni ní àwọn àbájáde ìgbà pípẹ́ àti láti ran àwọn ògbógi ìlera lọ́wọ́ láti pinnu iye àkókò ìtọ́jú atẹ́gùn hyperbaric tó dára jùlọ.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kẹjọ-05-2023